Changes for page Hoogradioactief afval: het Nederlandse beleid uitgelegd
Last modified by Jan Rhebergen on 2022/10/16 19:32
Change comment:
There is no comment for this version
Summary
-
Page properties (1 modified, 0 added, 0 removed)
Details
- Page properties
-
- Content
-
... ... @@ -6,7 +6,7 @@ 6 6 7 7 Tijdens de online gehouden ‘Kennisconferentie Kernenergie’ van de Provinciale Staten Overijssel, op 21 oktober 2020, ging Ewoud Verhoef, technisch directeur van de Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval (COVRA) in op het Nederlandse beleid inzake radioactief afval en het beheer daarvan in de praktijk. In zijn presentatie zet hij uiteen waarom a) Nederlands keuze voor tijdelijke bovengrondse opslag een belangrijk onderdeel is van een langetermijnvisie op beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval en b) waarop het beleid van eindberging, nog los van de vraag of deze wel of niet in Nederland dient te komen, na ten minste honderd jaar is gebaseerd c) wat (inter)nationaal de mogelijke oplossingen zijn. Overigens werkt de COVRA nu al actief aan eindberging door bijvoorbeeld gericht onderzoek, internationale samenwerking, werk aan maatschappelijk vertrouwen en het sparen van geld, zodat de eindberging in 2130 ook daadwerkelijk kan worden gebouwd. 8 8 9 -**Disclaimer: het artikel hieronder is een samenvattend verslag, geen letterlijke weergave van de presentatie van Ewoud Verhoef. Enkele aanvullingen, herkenbaar toegevoegd als voetnoot, zijn voor rekening van de schrijver van dit verslag. De oorspronkelijke presentatie is te zien op youtube.[[(% class="wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink" %)^^1^^>>path:#sdfootnote1sym||name="sdfootnote1anc"]](%%)** 9 +**Disclaimer: het artikel hieronder is een samenvattend verslag, geen letterlijke weergave van de presentatie van Ewoud Verhoef. Enkele aanvullingen, herkenbaar toegevoegd als voetnoot, zijn voor rekening van de schrijver van dit verslag. De oorspronkelijke presentatie is te zien op youtube.[[(% class="wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink" %)^^1^^>>path:#sdfootnote1sym||name="sdfootnote1anc"]](%%)** 10 10 11 11 Om te onthouden: 12 12 - Ook zonder kernenergie produceert een moderne samenleving een aanzienlijke hoeveelheid radioactief afval ... ... @@ -48,7 +48,7 @@ 48 48 (% style="text-align:center" %) 49 49 [[image:Afname warmteproductie .jpg]] 50 50 51 -Bij de ontvangst in het oranje gebouw is het HRA nog sterk stralend. Het gebouw en alle processen daar omheen zijn er op ingericht om dit veilig te kunnen doen.[[(% class="wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink" %)^^2^^>>path:#sdfootnote2sym||name="sdfootnote2anc"]](%%) Behalve straling blijft het afval zoals gezegd ook nog een tijdlang warmte produceren. Deze komt vrij bij het radioactieve verval van de stoffen in het afval. Feitelijk is het zo dat het HRA bij binnenkomst uit twee componenten bestaat, die ook verschillend zijn verpakt. Ongeveer de helft is ‘koud afval’ dat weliswaar straalt maar geen warmte produceert. De andere helft is ‘warmteproducerend’, en die warmte moet worden afgevoerd. Daarbij gaat het niet om heel veel warmte. In de HABOG voelt de bezoeker die op de glimmende vloer boven het warmteproducerende afval staat, dat die vloer net een beetje minder koud is dan die van de lege hal even verderop. Toch is die warmte een belangrijke reden waarom je liefst niet te snel tot eindberging moet overgaan. Want eenmaal in eindberging moet worden voorkomen dat dat klein beetje warmteproductie alsnog voor een grote warmte- accumulatie zorgt. Aan de bovenstaande grafiek is goed te zien dat de warmteproductie na een jaar of honderd sterk is afgenomen, voldoende om het afval geschikt te maken voor eindberging.[[(% class="wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink" %)^^3^^>>path:#sdfootnote3sym||name="sdfootnote3anc"]](%%) Naast afkoeling zijn verval, openingsduur, financiën en mogelijke internationale ontwikkelingen bijvoorbeeld ook belangrijke redenen om niet te snel tot eindberging over te gaan. Internationaal wordt aangenomen dat 40-60 jaar afkoeltijd nodig is voor een efficiënte eindberging. Er is wereldwijd momenteel één eindberging in gebruik: de Waste Isolation Pilot Plant (WIPP) in New Mexico, die met name ontwikkeld is voor de berging van hoogradioactief afval van militaire programma’s. Finland staat op het punt zijn eindberging in Onkalo in gebruik te nemen, die bedoeld is voor het hoogradioactieve afval de Finse kerncentrales produceren.[[(% class="wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink" %)^^4^^>>path:#sdfootnote4sym||name="sdfootnote4anc"]] 51 +Bij de ontvangst in het oranje gebouw is het HRA nog sterk stralend. Het gebouw en alle processen daar omheen zijn er op ingericht om dit veilig te kunnen doen.[[(% class="wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink" %)^^2^^>>path:#sdfootnote2sym||name="sdfootnote2anc"]](%%) Behalve straling blijft het afval zoals gezegd ook nog een tijdlang warmte produceren. Deze komt vrij bij het radioactieve verval van de stoffen in het afval. Feitelijk is het zo dat het HRA bij binnenkomst uit twee componenten bestaat, die ook verschillend zijn verpakt. Ongeveer de helft is ‘koud afval’ dat weliswaar straalt maar geen warmte produceert. De andere helft is ‘warmteproducerend’, en die warmte moet worden afgevoerd. Daarbij gaat het niet om heel veel warmte. In de HABOG voelt de bezoeker die op de glimmende vloer boven het warmteproducerende afval staat, dat die vloer net een beetje minder koud is dan die van de lege hal even verderop. Toch is die warmte een belangrijke reden waarom je liefst niet te snel tot eindberging moet overgaan. Want eenmaal in eindberging moet worden voorkomen dat dat klein beetje warmteproductie alsnog voor een grote warmte- accumulatie zorgt. Aan de bovenstaande grafiek is goed te zien dat de warmteproductie na een jaar of honderd sterk is afgenomen, voldoende om het afval geschikt te maken voor eindberging.[[(% class="wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink" %)^^3^^>>path:#sdfootnote3sym||name="sdfootnote3anc"]](%%) Naast afkoeling zijn verval, openingsduur, financiën en mogelijke internationale ontwikkelingen bijvoorbeeld ook belangrijke redenen om niet te snel tot eindberging over te gaan. Internationaal wordt aangenomen dat 40-60 jaar afkoeltijd nodig is voor een efficiënte eindberging. Er is wereldwijd momenteel één eindberging in gebruik: de Waste Isolation Pilot Plant (WIPP) in New Mexico, die met name ontwikkeld is voor de berging van hoogradioactief afval van militaire programma’s. Finland staat op het punt zijn eindberging in Onkalo in gebruik te nemen, die bedoeld is voor het hoogradioactieve afval de Finse kerncentrales produceren.[[(% class="wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink" %)^^4^^>>path:#sdfootnote4sym||name="sdfootnote4anc"]] 52 52 53 53 (% style="text-align:center" %) 54 54 [[image:Schema Posiva Onkalo .jpg]] ... ... @@ -65,7 +65,7 @@ 65 65 (% style="text-align:center" %) 66 66 [[image:Röntgen scan Boomse klei .jpg]] 67 67 68 -Klei en zoutformaties worden gezien als geschikt voor geologische berging. Een belangrijke reden daarvoor is te zien op de foto van de röntgenscan: maak je een breuk in klei, dan ‘heelt’ deze binnen een paar weken.[[(% class="wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink" %)^^5^^>>path:#sdfootnote5sym||name="sdfootnote5anc"]](%%) Het zelfde proces treedt ook op in zout. 68 +Klei en zoutformaties worden gezien als geschikt voor geologische berging. Een belangrijke reden daarvoor is te zien op de foto van de röntgenscan: maak je een breuk in klei, dan ‘heelt’ deze binnen een paar weken.[[(% class="wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink wikiinternallink" %)^^5^^>>path:#sdfootnote5sym||name="sdfootnote5anc"]](%%) Het zelfde proces treedt ook op in zout. 69 69 70 70 == **Radioactief afval is steekhoudende geen reden om tegen kernenergie in Nederland te zijn** == 71 71 ... ... @@ -83,6 +83,6 @@ 83 83 84 84 [[3>>path:#sdfootnote3anc||name="sdfootnote3sym"]] Eenmaal in de eindberging is het afval volledig en duurzaam geïsoleerd van de biosfeer – wat ook het principe is van geologische berging. Het principe van geologische berging wordt onder meer in Duitsland routinematig toegepast voor hoogtoxische chemische afvalstromen die veel omvangrijker zijn dan kernafvalstromen. Dit chemische afval verliest, in tegenstelling tot radioactief afval, zijn giftigheid niet in de loop van de tijd. De eisen die aan de verpakking van hoogtoxisch chemisch afval worden gesteld zijn minimaal in vergelijking met de eisen die worden gesteld aan de verpakking van kernafval. Dit is ongerijmd, maar hoeft op zich geen probleem te zijn: het is vooral de eindberging zelf die voor veiligheid zorgt, óók bij hoogtoxisch chemisch afval. 85 85 86 -[[4>>path:#sdfootnote4anc||name="sdfootnote4sym"]] Op de website van de Finse – nu in Zwitserland wonende – Iida Ruishalme staat een interview met één van de onderzoek ersdie werkteaan Onkalo. Deze onderzoeker, Eerika Häkinen, koos als antikernactiviste voor een carrière als radiochemicus, in de veronderstelling dat dit haar feiten zou verschaffen om gefundeerd tegen kernenergie te zijn. Zij vertelt in dit interview over het moment dat zij de feiten ontdekte die voor haar aanleiding waren om van een tegenstander van kernenergie te veranderen in een voorstander. [[https:~~/~~/thoughtscapism.com/2017/02/27/radioactive-reflections-a-radiochemists-take-on-nuclear-power-frog-legs-and-cigarettes/>>url:https://thoughtscapism.com/2017/02/27/radioactive-reflections-a-radiochemists-take-on-nuclear-power-frog-legs-and-cigarettes/]]86 +[[4>>path:#sdfootnote4anc||name="sdfootnote4sym"]] Op de website van de Finse – nu in Zwitserland wonende – Iida Ruishalme staat een interview met één van de wetenschappers die deelnam aan het onderzoek dat voorafging het bouwen van de eindberging in Onkalo. Deze onderzoeker, Eerika Häkinen, koos als antikernactiviste voor een carrière als radiochemicus, in de veronderstelling dat dit haar feiten zou verschaffen om gefundeerd tegen kernenergie te zijn. Zij vertelt in dit interview over het moment dat zij de feiten ontdekte die voor haar aanleiding waren om van een tegenstander van kernenergie te veranderen in een voorstander. [[https:~~/~~/thoughtscapism.com/2017/02/27/radioactive-reflections-a-radiochemists-take-on-nuclear-power-frog-legs-and-cigarettes/>>url:https://thoughtscapism.com/2017/02/27/radioactive-reflections-a-radiochemists-take-on-nuclear-power-frog-legs-and-cigarettes/]] 87 87 88 88 [[5>>path:#sdfootnote5anc||name="sdfootnote5sym"]] Dit betekent dat zelfs als de extreem sterke verpakking van het kernafval op magische wijze zou verdwijnen, de klei het afval veilig blijft insluiten. Daarnaast is klei een zeer goed absorbens, dat gifstoffen aan zich bindt. Onderzoek aan **natuurlijke kernreactoren** zoals die onder meer zijn gevonden bij Oklo, Gabon, laat zien dat de niet-volatiele splijtingsproducten in de loop van miljarden jaren hooguit enkele centimeters aflegden in de bodem. [[https:~~/~~/en.wikipedia.org/wiki/Natural_nuclear_fission_reactor>>url:https://en.wikipedia.org/wiki/Natural_nuclear_fission_reactor]]