{\rtf1\ansi\deff3\adeflang1025
{\fonttbl{\f0\froman\fprq2\fcharset0 Times New Roman;}{\f1\froman\fprq2\fcharset2 Symbol;}{\f2\fswiss\fprq2\fcharset0 Arial;}{\f3\froman\fprq2\fcharset0 DejaVu Serif;}{\f4\fnil\fprq2\fcharset0 Liberation Sans Unicode MS;}{\f5\fswiss\fprq2\fcharset0 Liberation Sans{\*\falt Arial};}}
{\colortbl;\red0\green0\blue0;\red0\green0\blue255;\red0\green255\blue255;\red0\green255\blue0;\red255\green0\blue255;\red255\green0\blue0;\red255\green255\blue0;\red255\green255\blue255;\red0\green0\blue128;\red0\green128\blue128;\red0\green128\blue0;\red128\green0\blue128;\red128\green0\blue0;\red128\green128\blue0;\red128\green128\blue128;\red192\green192\blue192;\red153\green204\blue255;}
{\stylesheet{\s0\snext0\hich\af3\dbch\af6\langfe2052\dbch\af6\afs24\alang1081\nowidctlpar\hyphpar0\ltrpar\cf0\loch\f3\fs24\lang1033 Normal;}
{\s1\sbasedon29\snext28\hich\af4\afs44\ab\sb240\sa283\keepn\loch\f4\fs48\b Heading 1;}
{\*\cs15\snext15 Endnote Characters;}
{\*\cs16\snext16 Footnote Characters;}
{\*\cs17\snext17\cf9\ul\ulc0 Hyperlink;}
{\*\cs18\snext18\ab\b Strong Emphasis;}
{\s19\sbasedon0\snext28\sb0\sa283\brdrb\brdrdb\brdrw7\brdrcf15\brsp0\fs12 Horizontal Line;}
{\s20\sbasedon0\snext20\i Sender;}
{\s21\sbasedon28\snext21\sb0\sa283 Table Contents;}
{\s22\sbasedon0\snext22\tqc\tx4818\tqr\tx9637\noline Footer;}
{\s23\sbasedon0\snext23\tqc\tx4818\tqr\tx9637\noline Header;}
{\s24\sbasedon0\snext24\tqc\tx4986\tqr\tx9972\noline Header and Footer;}
{\s25\sbasedon0\snext25\noline Index;}
{\s26\sbasedon0\snext26\afs24\ai\sb120\sa120\noline\fs24\i Caption;}
{\s27\sbasedon28\snext27\sb0\sa283 List;}
{\s28\sbasedon0\snext28\sb0\sa283 Text Body;}
{\s29\sbasedon0\snext28\hich\af5\afs28\sb240\sa283\keepn\loch\f5\fs28 Heading;}
}{\*\generator LibreOffice/6.4.6.2$Linux_X86_64 LibreOffice_project/40$Build-2}{\info{\title  Actuele-Vragen.Ok-kernenergie-maar-wat-voor - 2 Wat voor kernenergie? }{\creatim\yr0\mo0\dy0\hr0\min0}{\revtim\yr0\mo0\dy0\hr0\min0}{\printim\yr0\mo0\dy0\hr0\min0}}{\*\userprops{\propname language}\proptype30{\staticval en}}
\hyphauto1\viewscale100
{\*\pgdsctbl
{\pgdsc0\pgdscuse451\pgwsxn12240\pghsxn15840\marglsxn1134\margrsxn1134\margtsxn1134\margbsxn1134\pgdscnxt0 Default Style;}
{\pgdsc1\pgdscuse451\pgndec\pgwsxn12240\pghsxn15840\marglsxn1134\margrsxn1134\margtsxn1134\margbsxn1134\pgdscnxt1 Endnote;}
{\pgdsc2\pgdscuse451\pgndec\pgwsxn12240\pghsxn15840\marglsxn1134\margrsxn567\margtsxn567\margbsxn567\pgdscnxt2 HTML;}}
\formshade{\*\pgdscno2}\paperh15840\paperw12240\margl1134\margr567\margt567\margb567\sectd\sbknone\sectunlocked1\pgndec\pgwsxn12240\pghsxn15840\marglsxn1134\margrsxn567\margtsxn567\margbsxn567\ftnbj\ftnstart1\ftnrstcont\ftnnar\aenddoc\aftnrstcont\aftnstart1\aftnnrlc
{\*\ftnsep\chftnsep}\pgndec\pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa0\ltrpar{\loch
2 Actuele vragen - 2 Wat voor kernenergie? }
\par \pard\plain \s19\sb0\sa283\brdrb\brdrdb\brdrw7\brdrcf15\brsp0\fs12\ql\sb0\sa283\brdrb\brdrdb\brdrw7\brdrcf15\brsp0\ltrpar\loch

\par \pard\plain \s19\sb0\sa283\brdrb\brdrdb\brdrw7\brdrcf15\brsp0\fs12\ql\sb0\sa283\brdrb\brdrdb\brdrw7\brdrcf15\brsp0\ltrpar\loch

\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa0\ltrpar{\loch
Page / - last modified by Gijs Zwartsenberg on 2024/12/12 15:10 }
\par \pard\plain \s19\sb0\sa283\brdrb\brdrdb\brdrw7\brdrcf15\brsp0\fs12\ql\sb0\sa283\brdrb\brdrdb\brdrw7\brdrcf15\brsp0\ltrpar\loch

\par \pard\plain \s1\hich\af4\afs44\ab\sb240\sa283\keepn\loch\f4\fs48\b\ql\ltrpar{\loch
2 Wat voor kernenergie? }
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\ltrpar{\loch
last modified by Gijs Zwartsenberg}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\ltrpar{\loch
on 2024/12/12 15:10}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa0\ltrpar\loch

\par \pard\plain \s19\sb0\sa283\brdrb\brdrdb\brdrw7\brdrcf15\brsp0\fs12\ql\sb0\sa283\brdrb\brdrdb\brdrw7\brdrcf15\brsp0\ltrpar\loch

\par \pard\plain \s1\hich\af4\afs44\ab\sb240\sa283\keepn\loch\f4\fs48\b\pagebb\ql\ltrpar{\loch
Table of Contents}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\pagebb\ql\ltrpar\loch

\par \sect\sectd\sectunlocked1\pgwsxn12240\pghsxn15840\marglsxn1134\margrsxn567\margtsxn567\margbsxn567\ltrsect\sbknone\pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\ltrpar\loch

\par \sect\sectd\sectunlocked1\pgwsxn12240\pghsxn15840\marglsxn1134\margrsxn567\margtsxn567\margbsxn567\ltrsect\sbknone\pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{\rtlch \ltrch\cs18\ab\b\loch
De informatie hieronder maakt deel uit van een reeks van acht pagina's die ook afzonderlijk gelezen kunnen worden. Ze vormen een samenvatting van en aanvulling op de antwoorden die EZK gaf naar aanleiding van een webinar voor burgers over kernenergie. Hoe wij bij onze aanvullingen te werk zijn gegaan vindt u in\~}{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "https://xwiki.e-lise.nl/wiki/cp4all/view/Actuele-Vragen/" }{\fldrslt {\rtlch\b\ab \ltrch\b\cf9\ul\ulc0\loch
de algemene inleiding}{}}}\rtlch \ltrch\cs18\ab\b\loch
, die u ook de weg wijst naar de overige pagina's.}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{\rtlch \ltrch\cs18\ab\b\loch
Hieronder citeren we de vraag of vragen zoals die door burgers werden gesteld.}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{{\*\bkmkstart HTechnologiekeuze2013kernenergie2Cok2Cmaarwatvoorsoortreactor3F}{\*\bkmkend HTechnologiekeuze2013kernenergie2Cok2Cmaarwatvoorsoortreactor3F}\rtlch \ltrch\cs18\ab\b\loch
"Wordt er ook gedacht over de opties van kernfusie, waar toch ook vorderingen mee worden gemaakt, maar dat veel minder nadelen heeft?"}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{\loch
Onder \u8216\'91Vragen over de energiemix\u8217\'92 stelt EZK dat het nu gaat om technologie van generatie III+, maar dat het de ontwikkelingen op de voet volgt. Wij komen hier verderop op terug als het gaat over nieuwere generaties kernreactoren.}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{\loch
Specifiek over fusie willen wij de vragensteller wijzen op h\u233\'e9t grote nadeel van fusie, dat eruit bestaat dat er nog geen werkend concept bekend is. Dit in tegenstelling tot nieuwere generaties splijtingsreactoren, waarvan al decennia werkende exemplaren bestaan. Daarbij is het een grote vraag hoe fusiereactoren, zeker in vergelijking met de nieuwe generatie splijtingsreactoren}{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "#sdfootnote1sym" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0{\*\updnprop8000}\up8\loch
1}{}}}\loch
, per kilowattuur zullen presteren qua kosten en afvalprofiel.\line \line Wat betreft de voor- en nadelen van \u225\'e1l deze technologie\u235\'ebn, inclusief die voor \u8216\'91hernieuwbare\u8217\'92 energie, bepleiten wij een eerlijk vergelijk voor \u225\'e1lle aspecten van de levenscyclus, gemeten per kilowattuur. Deze analyse laat naar onze mening het best zien wat de relatieve maatschappelijke waarde is van de verschillende technologie\u235\'ebn. In zijn algemeenheid is \u8216\'91weinig materiaal per kwh\u8217\'92 waarschijnlijk een beter criterium voor schone energie dan of het \u8216\'91hernieuwbaar\u8217\'92 is. Een studie van de Europese economische commissie van de Verenigde Naties (UNECE) vormt hiervoor een goede aanzet.}{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "#sdfootnote2sym" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0{\*\updnprop8000}\up8\loch
2}}}}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{\rtlch \ltrch\cs18\ab\b\loch
"Worden naast grote reactoren ook kleinere reactoren zoals SMR\u8217\'92s overwogen, wat zijn de afwegingen?"}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{\loch
Al tijdens het webinar gaf EZK hierop dit antwoord: \u8216\'91Deze procedure gaat over de bouw van twee grote reactoren, maar we kijken ook naar de kleinere modulaire kerncentrales (SMRs). We werken aan een SMR programma-aanpak waarin we ons voorbereiden op de mogelijke komst van SMR's naar Nederland. Het doel van dit programma is om de mogelijke potentie van SMR's voor Nederland in kaart te brengen en daarbij verschillende randvoorwaarden voor de verdere ontwikkelingen van SMR's op te stellen. Eventuele doelstellingen op SMR's worden aan een nieuw kabinet gelaten.\u8217\'92}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{\loch
Op de afwegingen gaat EZK begrijpelijkerwijs niet in, dit ziet zij als taak van de politiek. Het standpunt van e-Lise over de aanpak van EZK inzake SMR\u8217\'92s is dat SMR\u8217\'92s zijn ontwikkeld om kernenergie mogelijk te maken in geliberaliseerde elektriciteitsmarkten. En dat EZK, als de ontwikkeling van SMR\u8217\'92s wil ondersteunen, zoveel als mogelijk zou moeten handelen in die geest. Concreet betekent dit dat inzake de realisatie van SMR\u8217\'92s EZK veel minder een rol als initiator zal hebben. Maar de overheid kan zeker w\u233\'e9l in dit proces een faciliterende rol spelen, met name door alle aandacht te richten op het vormgeven van een consistent overheidsbeleid, een energie- en industriebeleid en een elektriciteitsmarkt die zodanig zijn ontworpen dat ze het algemeen belang zo goed mogelijk dienen. Dit kan langs democratische lijnen, in samenspraak met burgers en stakeholders, zowel in Nederland als in de EU worden geconcretiseerd. Voor die optimalisatie zijn echter nog wel wat reparaties in Nederlandse wetgeving en Europese richtlijnen nodig.}{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "#sdfootnote3sym" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0{\*\updnprop8000}\up8\loch
3}{}}}\loch
\line \line Zie hiervoor ook de laatste alinea van de bijdrage die e-Lise aan EZK heeft gegeven in het kader van het \u8216\'91Ruimtelijke proces\u8217\'92.}{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "#sdfootnote4sym" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0{\*\updnprop8000}\up8\loch
4}}}}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{\rtlch \ltrch\cs18\ab\b\loch
"Waarom niet gekozen voor een reactor van de \u8216\'91vierde generatie\u8217\'92? \u8211\'96 die kan overal veilig staan!"}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{\loch
Wij kunnen in de antwoorden die EZK gaf deze specifieke vraag niet terug vinden. Misschien is dat omdat de vraag te gedetailleerd is (\u8216\'91vierde generatie\u8217\'92), te suggestief (\u8216\'91kan overal veilig staan\u8217\'92) of te cryptisch (de vraagsteller had er nog aan toegevoegd dat deze generatoren een \u8216\'91cdf=0\u8217\'92 hebben, wat vrij vertaald betekent dat er geen kernsmelt-ongelukken kunnen plaatsvinden).}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{\loch
We vinden we het de moeite waard om een kort antwoord te geven, omdat reactoren van de vierde generatie mogelijk dichterbij zijn dan vaak, \u243\'f3\u243\'f3k door EZK, wordt aangenomen. Het voordeel daarvan is echter niet zozeer de veiligheid (die immers ook voor de huidige reactoren al uitstekend is), maar het feit dat deze mogelijk tegen lagere kosten kan worden bereikt. Het tweede belangrijke voordeel is de betere benutting van de nucleaire brandstof. Belangrijk is om daarbij te beseffen dat \u8216\'91vierde generatie\u8217\'92 reactoren ook dat de brandstofbenutting van bestaande reactoren verbetert.}{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "#sdfootnote5sym" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0{\*\updnprop8000}\up8\loch
5}{}}}\rtlch \ltrch{\*\updnprop8000}\up8\loch
\~}{\loch
Immers, in lijn met het standpunt van stichting e-Lise dat bij iedere vorm van opwek gekeken moet worden naar de gehele levenscyclus, betekent hergebruik van nucleaire brandstof dat ook de milieueffecten van bestaande centrales n\u243\'f3g beter worden.}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "#sdfootnote1anc" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0\loch
1}{}}}\loch
 In Nederland komt bijvoorbeeld de gesmolten zout reactor (GZR) snel dichterbij. }{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "https://xwiki.e-li.se/wiki/cp4all/view/Nieuwsbrieven/20240405-Memo-TK-inzake-Thorizon/" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0\loch
https://xwiki.e-li.se/wiki/cp4all/view/Nieuwsbrieven/20240405-Memo-TK-inzake-Thorizon/}}}}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "#sdfootnote2anc" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0\loch
2}{}}}\loch
 }{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "https://xwiki.e-li.se/wiki/cp4all/view/Ankerpunten/UNECE-Life-Cycle-Analysis-of-Nuclear-Energy/" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0\loch
https://xwiki.e-li.se/wiki/cp4all/view/Ankerpunten/UNECE-Life-Cycle-Analysis-of-Nuclear-Energy/}}}}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "#sdfootnote3anc" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0\loch
3}{}}}\loch
 }{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "https://xwiki.e-li.se/wiki/cp4all/view/Nieuwsbrieven/20240320-From-Renewables-Energy-Directive-RED-to-Clean-Energy-Directive-CED/" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0\loch
https://xwiki.e-li.se/wiki/cp4all/view/Nieuwsbrieven/20240320-From-Renewables-Energy-Directive-RED-to-Clean-Energy-Directive-CED/}}}}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "#sdfootnote4anc" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0\loch
4}{}}}\loch
 }{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "https://xwiki.e-lise.nl/wiki/cp4all/view/Nieuwsbrieven/20240404-Zienswijze-stichting-e-Lise-inzake-Ruimtelijk-proces-kerncenrales-EZK/" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0\loch
https://xwiki.e-lise.nl/wiki/cp4all/view/Nieuwsbrieven/20240404-Zienswijze-stichting-e-Lise-inzake-Ruimtelijk-proces-kerncenrales-EZK/}}}}
\par \pard\plain \s28\sb0\sa283\ql\sb0\sa283\ltrpar{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "#sdfootnote5anc" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0\loch
5}{}}}\loch
 }{{\field{\*\fldinst HYPERLINK "https://xwiki.e-lise.nl/wiki/cp4all/view/Nieuwsbrieven/20240405-Memo-TK-inzake-Thorizon/" }{\fldrslt {\rtlch \ltrch\cf9\ul\ulc0\loch
https://xwiki.e-lise.nl/wiki/cp4all/view/Nieuwsbrieven/20240405-Memo-TK-inzake-Thorizon/}}}}
\par }